Trwy barhau i ddefnyddio'r wefan, rydych yn cytuno i osod nifer fechan o gwcis. Polisi cwcis

Desktop
Skip Ribbon Commands
Skip to main content
 
 
You are in :

Y Fonesig Rosemary Butler AC

Y Fonesig Rosemary Butler AC

Teitl: Llywydd - Y Pedwerydd Cynulliad

Plaid: Llafur Cymru

Etholaeth: Gorllewin Casnewydd

Tymhorau swydd

  • 07/05/1999 - 30/04/2003
  • 02/05/2003 - 02/05/2007
  • 04/05/2007 - 31/03/2011
  • 06/05/2011 - 05/04/2016

Gwybodaeth ychwanegol

 

Roedd Y Fonesig Rosemary Butler yn Aelod o Gynulliad Cenedlaethol Cymru rhwng Mai 1999 ac Ebrill 2016. Hwn oedd ei bywgraffiad pan fu adael.

 

Cefndir personol

 

Mae’r Fonesig Rosemary Butler wedi bod yn byw yng Nghaerllion, sy’n rhan o etholaeth Gorllewin Casnewydd, ers blynyddoedd lawer ac aeth i Ysgol Uwchradd St Julian's. Mae ei diddordebau’n cynnwys amgueddfeydd ac orielau celf, cyngherddau ac operâu, teithio dramor a hanes teuluol.

 

Cefndir proffesiynol

 

Ymunodd Rosemary â’r Blaid Lafur ym 1971, a dwy flynedd yn ddiweddarach, cafodd ei hethol yn gynghorydd dros Gaerllion ar Gyngor Bwrdeistref Casnewydd, a bu yn y swydd honno tan 1999. Tra roedd yn Aelod o’r Cyngor, bu’n Gadeirydd y Pwyllgor

 

Gwasanaethau Hamdden am 12 mlynedd, a bu’n gwasanaethu fel Dirprwy

 

Arweinydd a Maer Casnewydd (1989/1990).

 

Cefndir gwleidyddol

 

Cafodd ei hethol yn Aelod Cynulliad cyntaf Gorllewin Casnewydd ym mis Mai 1999, ac mae wedi cael ei hailethol ym mhob un o etholiadau dilynol y Cynulliad.

 

Cafodd Rosemary ei phenodi i Gabinet cyntaf y Cynulliad Cenedlaethol, fel y Gweinidog dros Addysg cyn-16 a Phlant, a bu’n Gadeirydd y Pwyllgor Diwylliant , y Gymraeg a Chwaraeon. Rosemary, hefyd, oedd cynrychiolydd y Cynulliad ar Bwyllgor y Rhanbarthau yr Undeb Ewropeaidd. Mae hefyd wedi bod yn Ddirprwy Lywydd, ac yn Gadeirydd Pwyllgor Deddfwriaeth Rhif 1 y Cynulliad (a oedd yn craffu ar gynigion y meinciau cefn i gyflwyno Mesurau) a bu’n aelod o Grŵp Trawsbleidiol y Cyngor Prydeinig.

 

Ym mis Mai 2011, cafodd Rosemary ei hethol yn unfrydol gan Aelodau’r Cynulliad yn Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol. Mae hefyd yn cynrychioli'r Cynulliad ar Gymdeithas Seneddol Prydain Iwerddon a CALRE (Llefarwyr Cyrff Deddfwriaethol yn yr Undeb Ewropeaidd).

 

Ymgysylltiadau

 

Mae Rosemary yn Gymrodor er anrhydedd o Brifysgol Cymru, Casnewydd, yn un o gyd-sylfaenwyr a Chadeirydd Cystadleuaeth Ryngwladol Casnewydd ar gyfer Pianyddion Ifanc, yn un o aelodau sefydlu Cymdeithas Efeillio Casnewydd-Kutaisi, Llywydd Cyfeillion Pont Drafnidiaeth Casnewydd, Llywydd Cyngor Cymru dros Ddiogelwch yn y Cartref, Llywydd Clwb Athletau Newport Harriers, aelod oes er anrhydedd o Gyngor Chwaraeon Casnewydd, aelod oes o Glwb Criced Casnewydd, un o aelodau sefydlu Cyfeillion Tŷ Tredegar, Llysgennad y Geidiaid, aelod o Gynghrair Rhyngwladol Heddwch a Rhyddid y Menywod, Doctor er Anrhydedd, Prifysgol De Cymru, Cymrawd er Anrhydedd, Prifysgol Metropolitan Caerdydd, Cadeirydd y Comisiwn Siartwyr Annibynnol (Casnewydd), un o aelodau sefydlu Cymorth i Fenywod Casnewydd ac un o noddwyr Gŵyl Gelfyddydau Caerllion.

 

Bywgraffiad fideo

Etholiadau

Y Cofnod

Y Cofnod

Darganfyddwch bopeth Mae AC wedi dweud ar y Cofnod am y materion sy'n bwysig i chi. Chwilio'r Cofnod
Aelodau'r Cynulliad

Aelodau'r Cynulliad

Mae gan bawb yng Nghymru pump o Aelodau i'w cynrychioli. Dod o hyd i'ch Aelodau Cynulliad
Y Llywydd

Y Llywydd

Rôl y Llyw​ydd yw'r un bwysicaf yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru​.​ Darllen mwy
Ymgynghoriadau

Ymgynghoriadau

Mae angen eich mewnbwn ar bwyllgorau'r Cynulliad i helpu i lunio eu gwaith. Gweld ymgynghori cyfredol
Gwasanaeth Ymchwil

Gwasanaeth Ymchwil

Mae ein hymchwilwyr yn ysgrifennu darnau byr, amserol ac addysgiadol ar fywyd cyhoeddus yng Nghymru.. Darllen mwy
Yn eich ardal chi

Yn eich ardal chi

Gall ein gwasanaethau Allgymorth ac Addysg ddod â'r Cynulliad i chi. Rhagor o wybodaeth

Partners & Help